KPSS'ye nasıl çalışılır: geniş müfredatı kalan süreye göre bölmek

Ezberlenecek kısım ile çözülerek öğrenilecek kısmı ayır

KPSS'de iki farklı öğrenme türü var ve karıştırıldığında zaman boşa gidiyor. Genel Kültür'ün büyük bölümü, yani tarih, coğrafya, vatandaşlık ve güncel bilgiler, elde tutma işidir. Bunlar okunarak değil, hatırlanmaya çalışılarak öğreniliyor. Genel Yetenek'in matematik ve mantık kısmı ise elde tutma işi değil, çözüm alışkanlığı işidir; oradaki bilgi zaten kısa, eksik olan şey o bilgiyi soruda tanımak. Türkçe ikisinin arasında durur: kurallar ezberlenir, paragraf çözülerek gelişir. Bu ayrımı yapmadan kurulan program, tarih konusuna soru çözer gibi, paragrafa ezber yapar gibi yaklaşır ve iki tarafta da yavaş ilerler. Bu ayrımı erken yapan aday, aynı haftada hem kart hem soru çözerek iki tarafı birlikte yürütüyor; geç yapan ise önce her şeyi okuyup sonra hiçbirini hatırlayamadığını fark ediyor. Genel Yetenek tarafındaki kazanım pratik yoluyla öğrenme ile ilerliyor, Genel Kültür tarafındaki ise elde tutmayla.

Genel Kültür'ü kartla, Genel Yetenek'i soruyla çalış

Ayrımın pratik karşılığı bu. Tarih tarihleri, coğrafya terimleri, anayasa maddeleri ve kurum adları kısa soru ile kısa cevaba bölünebiliyor, yani karta gelir. Defterindeki ya da kitabındaki bu sayfaları tek tek yazmana gerek yok, fotoğraftan kart çıkarma bu işi yapıyor. Matematik ve mantıkta ise kart işe yaramıyor, çünkü orada hatırlanacak bir şey değil uygulanacak bir yol var. O tarafta ölçü çözülen soru sayısı değil, yanlış çözülen sorunun geri dönülüp anlaşılması. Kart tarafında deste büyüklüğüne de dikkat et. Bir sayfadan çıkan her cümle kart olmak zorunda değil; sınavda tek başına sorulabilecek şeyler kart olur, geri kalanı onu anlamana yarayan çerçevedir.

Tekrarı programa sonradan eklenen bir şey olarak görme

Genel Kültür'de en sık yapılan hata konuyu bitirip bir daha dönmemek. Unutmanın şekli bunu affetmiyor. Ebbinghaus deneyinin modern tekrarında en dik kayıp ilk günde çıktı ve öğrenilenin kabaca üçte ikisi o gün gitti. Yani mart ayında bitirdiğin tarih konusu, tekrar edilmezse temmuzda neredeyse hiç yok. Programda tekrar, konu bitince yapılacak bir iş değil, konuyla birlikte yürüyen ayrı bir sütun olmalı. Aralığın sabit bir gün sayısı olmadığı tekrar aralığı sayfasında anlatılıyor.

Deneme, bitişte değil ortada durur

Deneme sınavını konular bitince çözmeye saklamak, program hakkında hiçbir şey öğrenmeden aylarca ilerlemek demek. Ayda en az bir tam deneme, hangi konunun gerçekten oturduğunu söyler. Denemeden sonra yapılacak iş net sayısını yazmak değil, yanlışları konuya göre ayırmaktır; o liste bir sonraki haftanın tekrar programıdır. Net hesaplama aracı doğru ve yanlışını girip nette nerede durduğunu görmen için var. Denemenin bu işlevi biçimlendirici değerlendirme başlığı altında inceleniyor: amaç puan değil, sonraki haftanın listesi.

Konu sırasını müfredata değil, kendi zayıf yerine göre kur

Kitabın konu sırası bir öğretim sırası, bir hazırlık sırası değil. Baştan başlayıp sona doğru giden aday, en çok soru getiren konuya en yorgun haftasında ulaşıyor. Daha iyi çalışan yol şu: erken bir deneme çözüp hangi konularda kaybettiğini gör, sonra sırayı o listeye göre kur. Çok soru getiren ve senin zayıf olduğun konular başa gelsin, iyi olduğun konular tekrar sütununa geçsin. Bu, konuları atlamak değil; aynı konuları farklı bir sırayla çalışmak. Sıra değiştiğinde toplam süre aynı kalıyor ama o sürenin getirdiği net değişiyor.

Çalışan aday için farklı bir kurulum gerekiyor

KPSS adaylarının önemli bir kısmı tam zamanlı çalışıyor ve günde sekiz saat çalışma programı onlara yazılmamış. Bu durumda kazanç uzun oturumlardan değil, kısa ve düzenli temaslardan geliyor. Sabah yarım saat kart, akşam bir saat soru, hafta sonu tek uzun oturum. Yol ve mola saatleri de boş kalmayabilir; notların sese çevrilip dinlenmesi masadan hiçbir şey çalmıyor ve sesli tekrar sayfasında nasıl kurulacağı yazılı. Bu kurulumda haftalık toplam saat düşük görünüyor ama düzenli olduğu için tekrar hiç kesilmiyor, ve kesilmeyen tekrar uzun vadede yoğun ama düzensiz çalışmadan daha çok bırakıyor. Sınırlı ve düzensiz saatlerle çalışanlar için zaman yönetimi tarafındaki ortak bulgu aynı yönde: düzenli kısa temas, seyrek uzun oturumdan daha çok bırakıyor.

Bu rehberin söylemediği şey

Üç sınır var. Birincisi, buradaki tek sayı unutma eğrisine ait ve laboratuvar koşullarında ölçülmüş; KPSS müfredatı hece listesi değil, o yüzden oran bir hedef değil yön göstergesi. İkincisi, kaç net yaparsan hangi kadroya yerleşeceğine dair bir şey söylenmiyor, çünkü o yıla ve kadroya göre değişiyor ve tahmin yürütmek yanlış olur. Üçüncüsü, hiçbir yöntem eksik konuyu kapatmaz; yöntem yalnızca çalışılan konunun elde kalmasını sağlar.

Yazan: Mert Erarslan (Sınav hazırlığı ve konu rotaları)

Son güncelleme: 2026-08-18 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.