Sınav ne ölçüyor, ne ölçmüyor
DGS bir alan bilgisi sınavı değil, yetenek sınavı. Yani ön lisansta gördüğün meslek derslerini sormuyor. Ölçtüğü şey temel matematik ve okuduğunu anlama becerisi. Bu ayrımı baştan yapmayan aday aylarca yanlış kaynakla çalışıyor ve denemede sonucu göremeyince motivasyonunu kaybediyor. Güncel soru dağılımını ve süreyi her yıl ÖSYM kılavuzundan kontrol et; kulaktan duyma sayılarla plan yapmak, ilk denemede karşına çıkan bir sürprizle bozuluyor. Kılavuza bakarken yalnız soru sayısına değil, katsayılara da bak. Hangi bölümün puana daha çok etki ettiğini bilmek, çalışma dağılımını doğrudan değiştiriyor.
Temele dönmek utanılacak bir şey değil
Sayısal tarafta çoğu adayın eksiği lise değil ortaokul konularında: kesir, oran, yüzde, üslü sayı. Bunlar basit göründüğü için atlanıyor ve sonra üstüne kurulan her konu yarım kalıyor. Bir tanı denemesi çöz, yanlışlarını konuya göre ayır ve en alttaki eksikten başla. Temeli sağlamlaştırmak birkaç hafta sürüyor ama sonrasındaki her konu daha hızlı ilerliyor; temeli atlayan aday ise aynı konuyu üç kez çalışıp üçünde de tam öğrenemiyor. Tanı denemesini kaynak kitaptan değil, gerçek sınav formatında bir denemeden seç. Kitap soruları konu konu diziliyor ve hangi konuda olduğunu bildiğin soru, eksiği göstermiyor.
Sözel taraf paragraf ağırlıklı
Sözel bölümün büyük kısmı okuduğunu anlamaya dayanıyor, yani ezberlenecek bilgi az. Bu iyi haber gibi görünüyor ama bir tuzağı var: ezber olmadığı için çalışılmıyor ve beceri de kendiliğinden gelmiyor. Paragrafta ilerlemenin tek yolu düzenli soru çözmek. Haftada belirli sayıda paragraf sorusunu sabit bir güne bağla. Sabit güne bağlanmayan paragraf çalışması, yoğun haftalarda ilk düşen şey oluyor ve altı ay sonra hiç ilerlememiş oluyorsun. Çözdüğün paragraf sorularında yanlışı tipe göre ayır: ana düşünce mi kaçtı, yardımcı düşünce mi, çıkarım mı. Aynı tip tekrar ediyorsa orada bir alışkanlık eksik.
Çalışırken hazırlanmak: kısa ve sabit
DGS adaylarının çoğu çalışıyor ya da okuyor, yani günü boş değil. Bu yüzden uzun oturum planı gerçekçi değil. Günde kırk beş dakikalık sabit bir blok, hafta sonuna sıkıştırılmış beş saatten daha iyi sonuç veriyor. Aralıklı pratik bulgusu da bu yönde. Bloğu günün aynı saatine koy; saat değişkense her gün yeniden karar vermen gerekiyor ve karar vermek, çalışmaktan daha çok enerji harcatıyor. Bloğu kaçırdığın günü telafi etmeye çalışma. Telafi mantığı iki günü birden yükleyip üçüncü günü boşaltıyor ve düzen o noktada bozuluyor; kaçan gün kaçmış sayılır.
Deneme, konu bitmeden başlar
Bütün konular bitince denemeye başlamak yaygın ama geç kalan bir plan. Denemenin işlevi ölçmek değil, nerede eksik olduğunu göstermek; bu yüzden erken başlamalı. İlk denemelerde net düşük olacak ve bu normal. Önemli olan her denemeden sonra yanlışları konuya göre ayırmak ve o hafta o konuya dönmek. Deneme çözüp analiz etmeyen aday, aynı yanlışı beş deneme boyunca tekrar ediyor ve zamanla bunu yetenek eksikliği sanmaya başlıyor. Deneme sıklığını baştan belirle: haftada bir yeterli, daha sık çözmek analize zaman bırakmıyor.
Analizde üç ayrı liste tut
Deneme sonrası yanlışları tek liste yapma. Üçe ayır: bilmediğim, dikkatsizlik, yetişmedi. Üçünün ilacı ayrı. Bilmediğim konuya dönmeyi, dikkatsizlik yavaşlamayı, yetişmedi ise zaman planını değiştirmeyi gerektiriyor. Bu ayrımı yapmayan aday her denemeden sonra aynı şeyi yapıyor: konu tekrarı. Oysa listelerin boyu genelde eşit değil ve hangisinin uzun olduğu, o ay neye çalışman gerektiğini doğrudan söylüyor. Listeleri ay boyunca sakla. Dört denemelik geçmişe bakınca hangi listenin küçüldüğü görünüyor ve küçülmeyen liste bir sonraki ayın planını belirliyor.
Tercih ve puan tarafını erken öğren
DGS'de puan kadar tercih de belirleyici, çünkü hangi ön lisans programının hangi lisans bölümlerine geçiş hakkı verdiği önceden belli. Bunu sınavdan sonra öğrenmek, doğru puanla yanlış hedefe çalışmış olmak demek. Kılavuzdaki geçiş tablosuna baştan bak ve hedefini ona göre kur. Hedef netleşince hangi bölümün ağırlıklı olduğunu da biliyorsun ve çalışma dağılımını buna göre ayarlıyorsun. Geçiş tablosuna bakarken birden fazla hedef belirle; tek hedefe kilitlenmek puan biraz düşük geldiğinde her şeyi boşa çıkmış gibi gösteriyor.
Sınav bağı ve araçlar
DGS'nin en büyük avantajı kapsamının sınırlı olması: temel matematik ve okuduğunu anlama. Dezavantajı ise adayların çoğunun çalışırken hazırlanması, yani zamanın az olması. Bu ikisi birlikte düşünüldüğünde doğru strateji dar ve derin çalışmak oluyor. Kendi notunu ya da çözdüğün soruları karta ve soruya çevirmek istersen WeSolve+ bunu senin materyalinden üretiyor ve kısa bloklarda çalışmayı kolaylaştırıyor. Pratik karşılığı: az sayıda kaynağı bitirmek, çok kaynağın başını okumaktan iyi.
Yazan: Mert Erarslan (Sınav hazırlığı ve konu rotaları)
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Roediger ve Karpicke 2006 · getirme pratigi deneyleri
- Karpicke ve Roediger 2008, Science · gecikmeli test rakamlari
- Cepeda ve arkadaslari 2008 · aralik orani bulgusu
- Aralikli tekrar · yontemin tanimi
- Unutma egrisi · ilk gun kaybi
- Testing effect · test etkisi
- Spacing effect · aralik etkisi
- Dunlosky ve arkadaslari 2013 · yontem siralamasi
- Dikey Gecis Sinavi · sinavin tanimi
- On lisans · aday profili
- Lisans · hedef program
- Universite · genel cerceve
- OSYM · guncel kilavuz ve dagilim
- Matematik · sayisal taraf
- Kesir · temel konu
- Oran · temel konu
- Yuzde · temel konu
- Denklem · temel konu
- Paragraf · sozel taraf
- Anlam bilimi · sozel taraf
- Reading comprehension · okudugunu anlama
- Distributed practice · kisa sabit blok
- Metacognition · deneme analizi
- Transfer of learning · aktarim
- Problem solving · sayisal strateji
- Cognitive load · yuk yonetimi
- Interleaving · harmanlama
- Desirable difficulty · zorluk dengesi
- Free recall · serbest getirme
- Chunking · parcalama
DGS'de bölüm derslerim çıkıyor mu?
Çıkmıyor. DGS bir alan bilgisi sınavı değil, yetenek sınavı: temel matematik ve okuduğunu anlama ölçülüyor. Bu ayrımı yapmayan aday aylarca yanlış kaynakla çalışıyor.
Sayısal tarafta nereden başlamalıyım?
Bir tanı denemesi çöz ve yanlışları konuya göre ayır. Çoğu adayın eksiği lise değil ortaokul konularında: kesir, oran, yüzde, üslü sayı. En alttaki eksikten başlamak gerekiyor.
Paragraf sorularında nasıl ilerlerim?
Tek yolu düzenli soru çözmek, çünkü ezberlenecek bilgi yok ve beceri kendiliğinden gelmiyor. Haftada belirli sayıda paragraf sorusunu sabit bir güne bağla, yoksa yoğun haftalarda ilk düşen o oluyor.
Çalışıyorum, ne kadar zaman ayırmalıyım?
Günde kırk beş dakikalık sabit bir blok, hafta sonuna sıkıştırılmış beş saatten iyi sonuç veriyor. Bloğu günün aynı saatine koy; saat değişkense her gün yeniden karar vermen gerekiyor.
Denemeye ne zaman başlamalıyım?
Konular bitmeden. Denemenin işlevi ölçmek değil, nerede eksik olduğunu göstermek. İlk denemelerde net düşük olacak ve bu normal; önemli olan yanlışları konuya göre ayırıp o hafta dönmek.
Tercih tarafına ne zaman bakmalıyım?
Baştan. Hangi ön lisans programının hangi lisans bölümlerine geçiş hakkı verdiği önceden belli. Bunu sınavdan sonra öğrenmek, doğru puanla yanlış hedefe çalışmış olmak demek.
Son güncelleme: 2026-08-19 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.
