AYT'ye nasıl çalışılır: TYT sağlamlık isterken AYT derinlik ister

Derinlik ne demek: aynı konunun üç katı

AYT'de bir konu, TYT'deki hâlinin üç katı derinlikte gelir: daha uzun çözümler, birleşik kavramlar, iki konunun tek soruda buluşması. Bu yüzden AYT çalışmasının ölçüsü konu bitirmek değil, kat çıkmaktır: aynı konunun temel, orta ve birleşik katları ayrı ayrı çalışılır. Bir konunun bittiğini söylemenin AYT ölçüsü de nettir: o konunun iki konuyla birleştiği soruları çözebilmek. Tek konulu sorularda kalan çalışma, AYT'nin gerçek sorularına hiç dokunmamıştır. Kat çıkmanın günlük karşılığı sorulardadır: temel kat için ders kitabı düzeyi, orta kat için standart sorular, birleşik kat için iki kavramı buluşturan sorular. Haftanın üç oturumu bu üç kata dağıtılırsa derinlik kendiliğinden birikir; hep aynı katta dönen çalışma, ne kadar uzun olursa olsun kat çıkmaz.

Alan dersleri az, bu bir fırsattır

AYT'de öğrencinin sorumlu olduğu ders sayısı alanına göre azdır ve bu, derinliğe ayrılacak zamanın kaynağıdır. Az ders, her derse haftalık sabit ve korunan bir blok demektir; bloklar arasında da sıra sabittir ki hiçbir ders sürekli sona kalmasın. En sık bozulan denge, sevilen dersin büyümesidir: sevilen ders kendiliğinden çalışılır, plan asıl sevilmeyene yazılır. Haftalık saat sayımı bu dengenin tek dürüst aynasıdır. Blokların korunması, kelimenin tam anlamıyla korunmadır: araya giren işler blok saatini değil, boş saatleri yer. Haftada bir blok bile düşerse eksik ders iki haftada görünmez olur; görünmezlik, AYT'de en pahalı kör noktadır.

TYT ile haftalık paylaşım

İki sınav tek takvimde yarışır ve paylaşım döneme göre değişir: erken dönemde TYT temeli ağır basar, çünkü AYT konuları o temelin üstüne kurulur; ilerledikçe makas AYT'ye döner. Değişmeyen kural şudur: hiçbir hafta iki sınavdan biri sıfır olmaz. TYT'yi bitirip AYT'ye geçmek gibi görünen keskin plan, ilk gün kaybı ve unutma eğrisi yüzünden TYT'yi sınav gününe eritilmiş getirir; program sayfasındaki üç kutu düzeni iki sınavı aynı haftada taşır. Paylaşımın pratik bir aracı da gün türleridir: hafta içi kısa oturumlar TYT'nin hız pratiğine, hafta sonunun uzun blokları AYT'nin derin konularına daha uygundur. Derin konu bölünmeye gelmez; kırk beş dakikalık parçalara bölünen limit konusu, üç kez baştan ısınma maliyeti öder.

Birleşik soru pratiği: derinliğin sınavdaki hâli

AYT'nin ayırt eden soruları iki konuyu birleştirir: türev ile limit, elektrik ile enerji, iki dönemin edebiyatı. Bu sorulara hazırlanmanın tek yolu, karışık ve birleşik setler çözmektir; karışık pratiğin AYT'deki karşılığı budur. Getirme pratiğinin ölçülmüş üstünlüğü derin konularda daha da belirginleşir: birleşik soruda çözüm izlemek, o çözümü kurabilmekten çok uzaktır; uğraşmadan bakılan her birleşik çözüm, yarım öğrenilmiş iki konu bırakır.

Branş denemesi AYT'nin ana aracıdır

Tam deneme haftalık ritmin parçasıdır ama AYT'de asıl teşhis aracı branş denemesidir: tek dersin, sınav formatında, süreli hâli. Branş denemesi hangi katın eksik olduğunu gösterir: temel katta yanlış çoksa konuya, birleşik katta çoksa set türüne dönülür. Analiz düzeni aynıdır: tür ayrımı, dönüş takvimi, ve defterde eriyen satırlar. Branş denemesinin sıklığı derse göre ayarlanır: zayıf ders haftada bir, güçlü ders iki haftada bir. Güçlü dersin denemesini tamamen kesmek yanlıştır; güç, bakımsız kalınca sessizce erir ve erime ancak denemede görünür.

Müfredat listesi elde: kör nokta bırakmamak

AYT'nin derin yapısında en sinsi risk, bir konunun tamamen unutulmasıdır: çalışılmamış değil, listede hiç görünmemiş konu. Panzehiri mekaniktir: her alan dersinin resmî konu listesi yazdırılır ve üç işaretten biri konur: hiç bakılmadı, çalışıldı, birleşik soru düzeyinde. Haftalık plan bu listeden beslenir ve "hiç bakılmadı" işareti sınava sekiz hafta kala hâlâ duruyorsa, o konu için karar verilir: ya takvime girer ya bilinçli feda edilir. Bilinçli feda, panik fedasından iyidir; çünkü kalan konuların derinliğine kaynak açar. Kör nokta ise karar bile değildir; sınav günü kendini en pahalı biçimde tanıtır.

Araçlar ve alan sayfaları

Alan derslerinin her biri kendi düzenini ister: matematik, fizik, biyoloji ve tarih sayfaları o düzenleri anlatıyor. Formül ve tanım kartları aralıklı tekrarla döner; kendi notundan birleşik soru üretmek için PDF'ten quiz var. AYT'nin sınav sayfası da burada.

Yazan: Mert Erarslan (Sınav hazırlığı ve konu rotaları)

Son güncelleme: 2026-08-18 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.