Sayılarla vatandaşlık: KPSS'de çıkan yaş, üye ve yeter sayıları

Hepsi 1982 Anayasası'nın yürürlükteki metninden alındı ve aşağıda madde numarasıyla duruyor.

Yaş sınırları: 18 ve 40

Anayasa'da geçen yaş sınırı aslında iki tane. Seçme hakkı için 18: 67. madde “onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma haklarına sahiptir” diyor. Milletvekili seçilmek için de 18: 76. madde 2017 değişikliğinden sonra bu yaşı yirmi beşten on sekize indirdi ve sınavda en sık karıştırılan sayı budur, çünkü eski kaynaklarda hâlâ yirmi beş yazıyor. Üçüncü sayı Cumhurbaşkanlığı için: 101. madde kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olmayı arıyor. Yani vatandaşlık konusunda ezberlenecek yaş üç değil, iki farklı rakam: 18 ve 40. Aynı madde oy hakkının sınırını da çiziyor: silah altındaki er ve erbaşlar ile askerî öğrenciler ve taksirli suçlar dışında hüküm giyip ceza infaz kurumunda bulunanlar oy kullanamıyor. Siyasi partiye üye olmak için de on sekiz yaş aranıyor, yani seçme hakkıyla parti üyeliği aynı yaşta başlıyor.

TBMM: 600 üye, 200 toplantı, 151 karar

75. madde Meclisin altı yüz milletvekilinden oluştuğunu söylüyor. Yeter sayıları bu 600 rakamının üzerine kuruluyor ve 96. maddede tek cümlede duruyor: Meclis bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanıyor, yani 200 milletvekiliyle. Karar için toplantıya katılanların salt çoğunluğu yetiyor, ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamıyor: 600'ün dörtte biri 150, bir fazlası 151. Bu iki sayıyı ezberlemek yerine 600'den türetmek daha güvenli, çünkü üye sayısı değişirse yeter sayıları da kendiliğinden değişir. Bir ayrıntı da şu: 96. maddenin ikinci fıkrası 2017 değişikliğiyle yürürlükten kaldırıldı, o yüzden eski kaynaklarda bu maddenin altında gördüğün ek kural artık yok. Maddeyi bugünkü hâliyle iki cümle olarak hatırlamak yeterli.

Cumhurbaşkanlığıyla ilgili sayılar

101. madde görev süresini beş yıl olarak belirliyor ve bir kimsenin en fazla iki defa seçilebileceğini söylüyor. 77. madde Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir aynı günde yapıldığını yazıyor. Makam boşalırsa 106. madde kırk beş gün içinde seçim yapılmasını istiyor. Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma yolu 105. maddede ve üç ayrı eşiği var: soruşturma açılması istemi üye tamsayısının salt çoğunluğuyla, yani 301 imzayla veriliyor; soruşturma açılmasına beşte üç çoğunlukla, yani 360 gizli oyla karar veriliyor; Yüce Divana sevk üçte iki çoğunlukla, yani 400 oyla oluyor. Aynı maddede soruşturmayı yürüten komisyonun on beş kişi olduğu da yazılı.

Anayasa değişikliği: 200, 360, 400

175. madde üç eşik sıralıyor ve sınavda en çok bu üçlü soruluyor. Teklif, üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla veriliyor: 200 milletvekili. Teklifin kabulü üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkün: 360. Cumhurbaşkanı değişikliği geri gönderirse, Meclis üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu halkoyuna sunabiliyor: 400. Beşte üç ile üçte iki arasında kabul edilen değişiklik ise doğrudan halkoyuna gidiyor. Üç sayıyı ayrı ayrı ezberlemek yerine 600 üzerinden kesirle tutmak işe yarıyor: üçte bir, beşte üç, üçte iki.

Yüksek mahkemeler ve kurullar

146. madde Anayasa Mahkemesinin on beş üyeden kurulduğunu söylüyor. Bu sayı 2010 değişikliğiyle bugünkü hâlini aldı ve eski kaynaklardaki on bir rakamı artık geçerli değil. 159. madde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun on üç üyeden oluştuğunu ve iki daire hâlinde çalıştığını yazıyor; Kurulun Başkanı Adalet Bakanı. Bu iki sayı sınavda yan yana sorulduğu için birlikte çalışılıyor: Anayasa Mahkemesi 15, Hâkimler ve Savcılar Kurulu 13. Kurulun yapısında iki isim ayrıca sayılıyor: Başkan Adalet Bakanı, Adalet Bakanlığı Müsteşarı ise tabiî üye. Anayasa Mahkemesinin üyelerinin bir bölümünü TBMM seçiyor; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, bir üyeyi de baro başkanlarının göstereceği serbest avukat adayları arasından gizli oyla belirliyor.

Bu sayılar KPSS'ye nasıl çalışılır

Sayı listesi okunarak öğrenilmiyor, sorulduğunda hatırlanarak öğreniliyor: Roediger ve Karpicke'nin 2006 tarihli ölçümünde bir hafta sonra yapılan sınavda kendini test eden grup metni tekrar tekrar okuyan gruptan belirgin biçimde daha fazlasını hatırladı. En hızlı yol listeyi kapatıp kendine sormak: 600'ün üçte biri kaç, karar yeter sayısı hangi kesirden çıkıyor, hangi eşik 360 hangisi 400. Yanlış hatırladığın her satırı işaretle ve iki gün sonra yalnızca onları tekrar et. Sayılar birbirine benzediği için karışması normal; ayırt edici olan kesir, rakamın kendisi değil. Bu sayfadaki tabloyu kendi ders notunun yanına koyup üstünü kapatarak çalışmak, tek başına listeyi okumaktan çok daha fazlasını tutuyor. Aynı listeyi kendi KPSS notunla birlikte çalışmak istersen, KPSS için WeSolve+ yüklediğin PDF'ten bu tarz sayı sorularını kendisi üretiyor ve yanlış bildiklerini tekrar önüne getiriyor.

Son güncelleme: 2026-09-16 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.