Okul ve sınav aynı takvimde yürür
LGS hazırlığı ayrı bir yıl değil; ortaokulun son yılıyla iç içe geçiyor. Okulda işlenen konu ile sınavda çıkacak konu büyük ölçüde aynı, yani ikisini ayrı iki iş gibi görmek gereksiz yük bindiriyor. Okulda o hafta ne işlendiyse akşam tekrarı onun üstüne kurulur ve deneme de o konudan seçilir. Böylece tek çalışma iki işi birden görüyor. Ayrı program kuran öğrenci aynı konuyu iki kez çalışıyor ve ikisinde de yorgun oluyor. Okulun sınav takvimini de aynı plana yaz; yazılı haftaları zaten yoğun geçiyor ve o haftalarda deneme sayısını düşürmek düzeni koruyor.
Kazanım takibi, konu takibinden iyi
LGS soruları MEB kazanımlarına dayanıyor ve kazanım listesi konu listesinden daha ince. Bir konuyu bitirmiş olmak, o konunun bütün kazanımlarını edinmiş olmak demek değil. Kazanım listesini yazdır, her birinin yanına üç kutu koy: anlatabildim, soru çözebildim, deneme sorusunda çıkardım. Üç kutu dolmadan o kazanım bitmiş sayılmaz. Bu takip konu takibinden yavaş görünüyor ama eksiği gösterdiği için sonunda daha hızlı bitiriyor. Listeyi çocuğun kendisi doldursun. Başkasının doldurduğu takip listesi ölçüm oluyor, öğrencinin doldurduğu ise farkındalık oluyor.
Kısa oturum, sekizinci sınıf temposuna uyar
Sekizinci sınıf öğrencisinin günü zaten dolu ve uzun oturum planı ilk yoğun haftada çöküyor. Otuz kırk dakikalık bloklar hem yaşa hem programa daha uygun. Aralıklı pratik bulgusu da bu yönde: aynı toplam süre, güne yayıldığında daha çok tutuyor. Blokları belirli saatlere bağla ve arasına gerçek ara koy. Ara vermeden çalışılan iki saat, aralı çalışılan iki saatten daha az iş görüyor ve öğrenciyi çalışmadan soğutuyor. Blok sırasında telefon başka odada dursun. Aynı odada duran telefon, kullanılmasa bile dikkati bölüyor ve blok süresi kâğıt üstünde kalıyor.
Yanlış defteri erken kurulur
LGS'de aynı hata tekrar ediyor ve fark edilmediği sürece de ediyor. Yanlış defterini yılın başında kur, sonuna doğru değil. Deftere sorunun kendisini değil, neyi kaçırdığını yaz: hangi kazanımdı, hangi adımda takıldım. İki cümleyi geçmesin. Haftada bir kapalı geçmek, aynı hatanın ikinci kez tekrarlanmasını belirgin biçimde azaltıyor. Defteri sınav haftasında açmak için tutmak yanlış; asıl faydası tutulduğu hafta içinde ortaya çıkıyor. Deftere renk katmak da işe yarıyor: konuya göre değil hata tipine göre renk vermek, tekrar eden tipi bir bakışta gösteriyor.
Deneme sayıdan çok analizle işe yarar
Deneme çözmek tek başına net getirmiyor; getiren şey sonrasındaki bir saat. Yanlışları üçe ayır: bilmediğim, dikkatsizlik, yetişmedi. Üçünün ilacı ayrı ve hangisinin listesi uzunsa o hafta ona ağırlık verilir. Deneme sıklığı da abartılmamalı; haftada bir yeterli, daha sık çözmek analize zaman bırakmıyor. Analiz edilmeyen deneme yalnızca bir ölçüm oluyor ve ölçüm tek başına kimseyi ilerletmiyor, yalnızca nerede olduğunu söylüyor. Denemeyi mümkünse gerçek saatinde ve tek oturumda çöz; bölerek çözülen deneme süre yönetimini hiç ölçmüyor.
Sözel ve sayısal bölüm ayrı çalışılır
LGS'de sözel bölüm okuma ağırlıklı, sayısal bölüm işlem ağırlıklı ve ikisi farklı kas istiyor. Aynı oturumda karıştırmak ikisine de zarar veriyor. Sözel taraf düzenli okumayla, sayısal taraf düzenli soru çözmeyle geliyor. Haftalık planda ikisine ayrı gün ya da ayrı blok ver. Karışık çözmek deneme gününe bırakılır; öğrenme aşamasında ayırmak, ölçme aşamasında karıştırmak doğru sıra oluyor. Sözel tarafta okuma alışkanlığı sınav kitabıyla sınırlı kalmasın; dışarıdan okunan her metin paragraf sorusuna doğrudan yarıyor.
Kaygıyı plan azaltıyor, telkin değil
LGS yaşça küçük bir grubun ilk büyük sınavı ve kaygı doğal. Ama kaygıyı azaltan şey genelde motivasyon konuşması değil, ne zaman ne yapacağını bilmek. Haftalık plan görünür bir yere asılınca öğrenci neyin bittiğini görüyor ve belirsizlik azalıyor. Aileye düşen kısım da burada: konu sormak yerine planın tutup tutmadığını sormak, çocuğu sınavla değil düzeniyle konuşturmak daha çok işe yarıyor. Karşılaştırma da kaygıyı büyütüyor. Başka öğrencinin netiyle kıyaslamak yerine çocuğun kendi geçen ayki netiyle kıyaslamak daha doğru bir ölçü veriyor.
Sınav bağı ve araçlar
LGS'de kapsam belli ve kaynak sabit; asıl değişken zaman. Bu yüzden kazanç, daha çok kaynak almaktan değil eldeki kaynağı bitirmekten geliyor. Ders defterinin fotoğrafını ya da okulun verdiği notu soruya çevirmek istersen WeSolve+ bunu senin kendi materyalinden üretiyor. Böylece çözdüğün soru, okulda o hafta işlenen kazanımdan çıkıyor ve iki iş tek çalışmada birleşiyor. Kaynak sayısını sınırlı tutmak da bir karar; üç kitabın başını okumak yerine bir kitabı bitirmek yılın sonunda daha çok net getiriyor.
Yazan: Mert Erarslan (Sınav hazırlığı ve konu rotaları)
Bu sayfadaki bilgilerin kaynakları
- Roediger ve Karpicke 2006 · getirme pratigi deneyleri
- Karpicke ve Roediger 2008, Science · gecikmeli test rakamlari
- Cepeda ve arkadaslari 2008 · aralik orani bulgusu
- Aralikli tekrar · yontemin tanimi
- Unutma egrisi · ilk gun kaybi
- Testing effect · test etkisi
- Spacing effect · aralik etkisi
- Dunlosky ve arkadaslari 2013 · yontem siralamasi
- Ortaokul · aday profili
- Milli Egitim Bakanligi · kazanim kaynagi
- MEB · resmi kazanim ve takvim
- Matematik · sayisal bolum
- Paragraf · sozel bolum
- Turkce · sozel bolum
- Anlam bilimi · sozel bolum
- Kesir · temel konu
- Oran · temel konu
- Yuzde · temel konu
- Ucgen · geometri
- Distributed practice · kisa bloklar
- Metacognition · deneme analizi
- Interleaving · karisik cozme
- Free recall · geri cagirma
- Chunking · parcalama
- Cognitive load · yuk yonetimi
- Desirable difficulty · zorluk dengesi
- Generation effect · uretme etkisi
- Reading comprehension · okuma
- Transfer of learning · aktarim
- Study skills · genel cerceve
LGS'ye ne zaman başlanmalı?
Sekizinci sınıfın başında, okul temposuyla birlikte. Hazırlık ayrı bir yıl değil; okulda işlenen konu ile sınavda çıkacak konu büyük ölçüde aynı ve ikisini ayırmak gereksiz yük bindiriyor.
Kazanım takibi ne demek?
LGS soruları MEB kazanımlarına dayanıyor ve kazanım listesi konu listesinden daha ince. Bir konuyu bitirmiş olmak, o konunun bütün kazanımlarını edinmiş olmak demek değil.
Günde kaç saat çalışmalı?
Saat sayısından çok blok düzeni önemli. Otuz kırk dakikalık bloklar sekizinci sınıf temposuna daha uygun ve aynı toplam süre güne yayıldığında daha çok tutuyor.
Haftada kaç deneme çözmeli?
Haftada bir yeterli. Daha sık çözmek analize zaman bırakmıyor ve analiz edilmeyen deneme yalnızca bir ölçüm oluyor, ilerleme sağlamıyor.
Sözel ve sayısal birlikte çalışılır mı?
Öğrenme aşamasında ayrılır, ölçme aşamasında karıştırılır. İkisi farklı kas istiyor; aynı oturumda karıştırmak ikisine de zarar veriyor. Karışık çözmek deneme gününe bırakılır.
Sınav kaygısı için ne yapılabilir?
Kaygıyı azaltan şey genelde motivasyon konuşması değil, ne zaman ne yapacağını bilmek. Haftalık plan görünür bir yere asılınca belirsizlik azalıyor ve kaygı da onunla düşüyor.
Son güncelleme: 2026-08-20 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.
