Fotoğraftan quiz oluşturma: el yazısı defterden çalışma sorusuna giden akış

Akış: çek, üret, çöz, dön

Dört adım var. Defterin ilgili sayfası fotoğraflanır ya da kameraya gösterilir; görüntüdeki yazı okunur ve içerikten sorular üretilir; quiz aynı gün çözülür; yanlışlar sonraki günlere dağılır. WeSolve+ üç kaynağı da alıyor: PDF, galeriden fotoğraf ve kamera. Akışın en önemli ayrıntısı zamanlama: öğrenilenin kabaca üçte ikisi ilk günde kaybolduğundan, quiz konunun işlendiği güne konur; ertesi haftaya kalan quiz, kurtaracağı şeyin çoğunu kaçırmış olur. Akışı alışkanlığa çeviren küçük bir kural var: fotoğraf, defter kapanmadan çekilir. Ders bitiminde ya da çalışma oturumunun sonunda çekilen tek kare, akşamki quiz'in malzemesini hazır eder; "sonra çekerim" diyen öğrenci, akşam defteri yeniden açma engeline takılır.

İyi fotoğraf, iyi soru demektir

Üretimin kalitesi görüntünün kalitesini aşamaz, o yüzden çekim birkaç kurala değer. Sayfanın tamamı çerçevede olsun, kenar kesilmesin; ışık yazının üstüne düşsün, gölgen sayfada durmasın; defter düz dursun, açılı kare satırları sıkıştırır. Kurşun kalem tükenmezden zor okunur; soluk sayfada ışığı artır. Ve tek karede tek sayfa: iki sayfayı birden çekmek, yazı okuma adımında satırları karıştırmanın en kısa yoludur. Toplu çekimde de küçük bir düzen işe yarar: sayfaları sırayla çek ve her konunun karelerini aynı oturumda üret. Karışık sırayla çekilen on sayfa, üretim aşamasında konu bütünlüğünü bozar; sıralı çekilen aynı on sayfa, konu konu ayrılmış temiz quiz'ler verir.

Hangi sayfa quiz'e uygun, hangisi değil

Tanım, kural, tarih, formül ve kavram taşıyan sayfalar quiz'in ana malzemesidir; kısa soru ile net cevaba bölünürler. Uzun çözümlü problemler ve ispatlar ise tek soruya sığmaz; onların yeri konu çalışmasıdır. Kelime listeleri ve terimler için quiz yerine kart daha uygundur ve o akış kart çıkarma sayfasında ayrıca anlatılıyor. Kısa ölçüt şu: sayfadaki bilgiyi tek cümlelik soruya çevirebiliyorsan quiz, çeviremiyorsan başka biçim. Karma sayfalarda ise bölerek üretmek işe yarar: sayfanın tanım kısmından quiz, çözümlü kısmından yalnız sonuç kontrol soruları. Tek sayfada iki biçimi zorlamak yerine iki üretim yapmak, her iki malzemeye de hakkını verir.

Neden quiz: fotoğrafın öteki ucundaki kanıt

Fotoğraftan üretimin kolaylığı, tekniğin gücünü değiştirmez; güç, sorunun kendisindedir. Roediger ve Karpicke'nin deneyleri kendini sınamanın yeniden okumaya üstünlüğünü ölçtü ve gecikmeli test farkı sayıya döktü: yüzde seksene karşı kabaca üçte bir. Defter fotoğrafı bu tekniğin giriş kapısını herkese açıyor: soru yazmayı sevmeyen, vakti olmayan ya da nereden başlayacağını bilmeyen öğrenci, aynı ölçülmüş tekniği tek karede kullanmaya başlıyor.

Quiz çözüldükten sonra: yanlışın yolculuğu

Quiz'in bittiği an, işin yarısıdır. Yanlış çıkan sorular iki yere gider: zayıf konu analizine, hangi konunun tekrar istediğini göstermek için; ve açılan aralıklarla kurulan dönüş sırasına. Doğrular ise seyrekleşerek arada bir görünür. Bu düzenin elle tutulması zordur ve aralıklı tekrar tam bu defter işini üstlenir; öğrencinin işi çözmek ve dönmek, sıralamak değil. Bu düzenin görünmeyen getirisi süreklilik: her günün küçük quiz'i, sınav haftasının dev tekrar yükünü baştan eritir. Sınava bir hafta kala yapılacak iş yeni quiz üretmek değil, birikmiş yanlışların son turunu dönmektir.

PDF mi fotoğraf mı: kaynağa göre seçim

İki yol aynı kapıya çıkar ama malzemeleri farklıdır. Hoca slaytları, ders kitabı bölümleri ve çıktılar PDF yoluna girer: metin zaten dijitaldir ve PDF akışı uzun belgelerde daha rahattır. Defter, tahta fotoğrafı ve el yazısı özetler ise fotoğraf yolunun malzemesidir; taranmamış, dağınık, kâğıt üstünde yaşayan her şey. İkisini yarıştırmak gerekmez; gerçek bir çalışma haftası ikisini birden kullanır: hafta içi derste tahta ve defter fotoğrafla, hafta sonu konu PDF'inden toplu quiz üret. Kaynak seçiminin tek kuralı okunabilirliktir: hangi biçim daha temiz okunuyorsa soru oradan daha sağlam çıkar.

Sınırlar ve dürüst beklenti

Üç sınır baştan bilinmeli. Çok bitişik ya da çok soluk el yazısında okuma hatası artar; üretilen soruları, özellikle sayı ve formül taşıyanları, bir kez gözden geçirmek gerekir. İkincisi, fotoğraf anlamayı üretmez: anlaşılmamış bir sayfadan çıkan quiz, anlaşılmamış cevaplarla biter; sıra hep konu çalışmasından sonra gelir. Üçüncüsü, üretim senin verdiğin sayfayla sınırlıdır; defterde olmayan konu, quiz'de de olmaz. Bu sınırların hiçbiri tekniği zayıflatmaz; yalnızca doğru yere koyar.

Yazan: Mert Erarslan (Sınav hazırlığı ve konu rotaları)

Son güncelleme: 2026-08-18 · Yapay zeka desteğiyle hazırlandı, yayımdan önce elden geçirildi.